Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm là kho câu hỏi lưu tách khỏi từng đề. Mỗi câu gắn môn, chủ đề, cấp độ, đáp án và lời giải. Khi ra đề, giáo viên rút câu từ kho theo ma trận, không soạn lại từ đầu. Nhờ vậy, một câu viết tốt dùng được cho nhiều kỳ kiểm tra.
Mỗi kỳ kiểm tra lại gõ lại câu hỏi cũ? Vấn đề không nằm ở đề, mà ở chỗ câu hỏi chưa có nhà.
Câu hỏi của bạn có thể đang nằm rải rác ở nhiều nơi. Một phần ở đề giữa kỳ năm ngoái, một phần ở đề 15 phút lớp khác, phần còn lại ở tệp Word tên “de-moi-final-2”. Muốn dùng lại, bạn phải mở từng file, nhặt từng câu. Bài này chỉ cách tách câu hỏi ra khỏi đề, gắn nhãn cho từng câu, rồi dùng lại kho đó qua nhiều kỳ kiểm tra.
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khác gì một file đề?
Muốn ra đề nhanh hơn, đừng bắt đầu từ đề. Hãy bắt đầu từ câu hỏi, rồi để đề được ghép từ kho.
File đề lưu đề. Ngân hàng câu hỏi lưu câu. Khác biệt này nhỏ khi bạn chỉ có một lớp, nhưng lớn dần qua mỗi học kỳ.
| Tiêu chí | File đề (Word, PDF) | Ngân hàng câu hỏi |
|---|---|---|
| Đơn vị lưu | Cả đề, đã xếp thứ tự | Từng câu, có nhãn riêng |
| Tìm câu cũ | Mở từng file, đọc lại | Lọc theo chủ đề, cấp độ, dạng câu |
| Ra đề mới | Sao chép đề cũ rồi sửa | Rút câu theo ma trận |
| Cân đối mức độ | Đếm tay sau khi ghép xong | Thấy trước kho có bao nhiêu câu mỗi mức |
| Sửa một câu sai | Sửa ở từng file có câu đó | Sửa ở một chỗ, đề sau rút bản đã sửa |
Ngân hàng câu hỏi không thay cho việc soạn câu hay. Nó chỉ giúp câu hay đã soạn không bị lạc sau một kỳ kiểm tra.
5 thông tin mỗi câu hỏi trong ngân hàng nên có
Một câu không có nhãn thì vào kho cũng khó tìm lại. Trước khi nhập câu đầu tiên, chốt đủ 5 thông tin sau cho từng câu.
| Thông tin | Ghi gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Môn và khối lớp | Môn, khối hoặc học phần | Vật lí 11 |
| Chủ đề | Chương, bài theo đề cương bạn đang dạy | Chương 2, bài Điện trường |
| Cấp độ | Mức nhận thức theo thang tổ bạn dùng | Hiểu |
| Dạng câu | Một lựa chọn (trong ma trận theo Công văn 7991 gọi là Nhiều lựa chọn), Đúng / Sai nhiều ý, Trả lời ngắn… | Một lựa chọn |
| Đáp án và lời giải | Đáp án đúng, vì sao các phương án khác sai | Lời giải 2 – 3 câu |
Hai nhãn hay bị bỏ qua nhất là chủ đề và lời giải. Thiếu chủ đề thì không rút đề theo ma trận được. Thiếu lời giải thì lần sau chính bạn phải giải lại câu đó trước khi dùng.
Lưu ý: Cả tổ chuyên môn nên thống nhất một thang cấp độ trước khi gắn nhãn. Ví dụ: ba mức Biết, Hiểu, Vận dụng, như khung ma trận tham khảo trong Công văn 7991/BGDĐT-GDTrH cho cấp THPT. Dùng đúng thang mà ma trận đề của trường bạn đang áp dụng, để câu trong kho khớp với ô trong ma trận.
Cách xây ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trong 4 bước
Không cần bắt đầu từ con số không. Phần lớn câu hỏi đầu tiên của kho nằm sẵn trong các đề bạn đã dùng.
Bước 1: Gom câu từ các đề đã dùng
Lấy đề kiểm tra của một hoặc hai học kỳ gần nhất cho một môn. Tách từng câu ra, bỏ câu trùng, sửa câu có đáp án gây tranh cãi. Câu nào học sinh từng thắc mắc nhiều thì đọc lại kỹ trước khi đưa vào kho.
Nếu đề cũ nằm trong tệp Word, xem cách dán văn bản từ Word vào EduQuiz Studio để tách câu hỏi.
Bước 2: Dựng khung chủ đề trước khi nhập
Viết danh sách chương, bài theo đề cương môn học. Đây là “ngăn kéo” của kho. Dựng khung trước giúp cả tổ gắn cùng một tên chủ đề, không mỗi người một kiểu.
Bước 3: Gắn nhãn ngay khi nhập
Gắn đủ 5 thông tin ở phần trên cho từng câu ngay lúc đưa vào kho. Để “nhập trước, gắn nhãn sau” thường dẫn tới một kho lớn mà không lọc được.
Bước 4: Lập bảng phủ chủ đề × cấp độ
Đếm số câu theo từng chủ đề và từng cấp độ, xếp thành bảng. Ô nào ít câu hoặc bằng 0 là chỗ cần soạn thêm trước kỳ kiểm tra tới. Bảng này cũng cho thấy kho của bạn đang lệch về câu dễ hay câu khó. Trong ví dụ dưới đây, hai chương chưa có câu Vận dụng nào.
Bảng phủ là bước nối sang ma trận đề. Ma trận cho biết đề cần bao nhiêu câu ở mỗi ô; bảng phủ cho biết kho đang có bao nhiêu. Cách lập ma trận xem ở bài cách lập ma trận đề kiểm tra cuối kỳ.
Dùng lại câu hỏi cho nhiều kỳ kiểm tra
Kho câu hỏi có giá trị khi nó được dùng lại, rồi tốt lên sau mỗi lần dùng.
- Rút đề theo ma trận. Mỗi ô trong ma trận lấy đúng số câu cần từ ô tương ứng trong kho. Muốn có nhiều mã đề, ô đó phải có nhiều câu hơn số câu đề cần.
- Đổi câu giữa các kỳ. Ghi lại câu nào đã dùng ở kỳ nào, lớp nào. Kỳ sau ưu tiên câu chưa dùng gần đây, để đề không lặp lại nguyên văn.
- Viết biến thể cho câu hay dùng. Giữ ý hỏi, đổi số liệu, ngữ cảnh hoặc thứ tự phương án. Một câu tốt có thể sinh ra hai, ba câu cùng chủ đề và cấp độ.
- Rà câu sau mỗi kỳ. Câu gần như cả lớp đều sai có thể sai đáp án, hoặc khó hơn cấp độ đang gắn. Câu ai cũng đúng có thể đang dễ hơn nhãn. Sửa nhãn hoặc sửa câu ngay khi kết quả còn mới.
Nếu bạn muốn hiểu thêm vai trò của từng bài kiểm tra trong quá trình dạy, xem bài kiểm tra trong giáo dục là gì.
Xây ngân hàng câu hỏi trên EduQuiz Studio
EduQuiz Studio là nền tảng sáng tạo, quản lý và chia sẻ đề thi trắc nghiệm online của EduQuiz. Trong EduQuiz Studio, khối Studio Cá Nhân có các mục như Danh sách đề thi, Ngân hàng câu hỏi, Kênh đề thi, Thống kê thi.
Những điểm liên quan tới cách làm ở trên:
- Lưu câu trong Ngân hàng câu hỏi, tách khỏi từng đề, để rút lại cho các đề sau.
- 14 dạng câu hỏi, gồm dạng Đúng / Sai nhiều ý chấm theo thang điểm của đề tốt nghiệp THPT.
- Ma trận đề rút câu ngẫu nhiên theo chủ đề × cấp độ. Vì vậy, gắn đủ chủ đề và cấp độ cho từng câu trước khi dùng ma trận. Độ khó thực tế vẫn phụ thuộc chất lượng từng câu.
Nếu bạn chưa từng soạn đề trên EduQuiz, xem thêm bài cách tạo đề trắc nghiệm online.
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng câu hỏi cần bao nhiêu câu là đủ?
Không có con số chung. Hãy tính theo ma trận đề: mỗi ô trong kho cần nhiều câu hơn số câu đề lấy ở ô đó. Bạn muốn càng nhiều mã đề, hoặc dùng kho cho càng nhiều kỳ, thì mỗi ô càng cần nhiều câu.
Có nên dùng chung một ngân hàng câu hỏi cho cả tổ chuyên môn không?
Có, nếu cả tổ thống nhất trước khung chủ đề và thang cấp độ. Không thống nhất thì cùng một bài có thể mang ba tên chủ đề khác nhau, và bảng phủ không còn đúng.
Câu hỏi trong ngân hàng có cần lời giải không?
Có. Lời giải giúp người soạn khác trong tổ kiểm tra lại đáp án. Nó cũng giúp chính bạn khi rà câu sau mỗi kỳ, nhất là với câu nhiều học sinh làm sai.
EduQuiz Studio có tự tạo câu hỏi bằng AI không?
Chưa. Tính năng “Tạo bằng AI” trong EduQuiz Studio đang ở trạng thái Sắp có. Hiện tại bạn soạn câu trực tiếp trong Studio.
Tóm lại
Lưu câu hỏi tách khỏi đề và gắn đủ nhãn một lần. Mỗi kỳ kiểm tra sau, bạn chỉ còn rút câu theo ma trận, rồi rà lại sau khi chấm.
Tạo đề miễn phí: mở EduQuiz Studio từ eduquiz.vn. Bắt đầu bằng việc lưu những câu bạn vừa dùng ở kỳ kiểm tra gần nhất vào Ngân hàng câu hỏi.
Xem thêm các bài hướng dẫn soạn đề trong chuyên mục Hướng dẫn EduQuiz.