Hình thức thi trắc nghiệm đã khá phổ biến hiện nay, nhất là đối với các cuộc thi lớn như THPT Quốc Gia, kỳ thi đánh giá năng lực,… Bởi mọi người có thể cập nhật kết quả nhanh và chính xác mà vẫn đánh giá được năng lực thông qua bài thi. Bài viết sau đây, hãy cùng EduQuiz Blog tìm hiểu kỹ hơn về trắc nghiệm là gì? Các mẹo để thi trắc nghiệm đạt điểm cao như thế nào?
Trắc nghiệm là gì?
“Trắc” được hiểu là “đo lường”; “nghiệm” có nghĩa là ‘suy xét”, “chứng thực”. “Trắc nghiệm” là phương pháp kiểm tra, đo lường nhằm chứng thực năng lực của một ai đó. Phương pháp này xuất hiện từ thế kỉ 19, được một nhà khoa học Mỹ phát triển, nhằm đánh giá trí thông minh của con người.
Đối với các bài thi trắc nghiệm, bạn cần trả lời câu hỏi bằng việc lựa chọn đáp án có sẵn. Trong đó, mỗi câu hỏi sẽ có một hoặc nhiều các đáp án đúng để người thi lựa chọn. Hình thức trắc nghiệm thường được sử dụng trong các bài kiểm tra, đánh giá hoặc các cuộc khảo sát thông tin.
Các dạng của hình thức thi trắc nghiệm
Phương pháp thi trắc nghiệm được phân chia thành 3 loại chính: thi trắc nghiệm quan sát, thi trắc nghiệm vấn đáp, thi trắc nghiệm viết. Dưới đây là các thông tin chi tiết về 3 hình thức thi này.
Trắc nghiệm quan sát
Hình thức trắc nghiệm quan sát được hiểu là quá trình đánh giá thông qua hành vi, hoạt động và các kỹ năng thực hành của người học trong thực tế. Ví dụ như trong một bài thực hành nghiên cứu, giáo viên sẽ thường sử dụng hình thức trắc nghiệm quan sát để đánh giá khả năng, sự ứng dụng kiến thức vào thực tế của người học.
Trắc nghiệm vấn đáp
Hình thức thi trắc nghiệm vấn đáp được sử dụng để đánh giá khả năng trả lời câu hỏi và phản ứng nhạy bén trong thực tế của người học. Đây được thể hiện là sự tương tác hỏi – đáp nhạy bén giữa người hỏi và người trả lời, để từ đó rút ra được những đánh giá, nhận xét chính xác nhất. Hình thức này thường được áp dụng trong phỏng vấn, tuyển dụng,…
Trắc nghiệm viết
Đây là hình thức thi trắc nghiệm phổ biến và được sử dụng nhiều trong các cuộc thi đánh giá hiện nay. Do bài thi có thể áp dụng với đối tượng thí sinh lớn, đánh giá thí sinh qua các mức độ khác nhau. Đồng thời, việc chấm thi trắc nghiệm cũng có sự hỗ trợ từ công nghệ và máy móc nên giảm bớt thời gian, công sức của người dạy.
Với hình thức trắc nghiệm này, chúng ta phân chia thành hai loại như sau:
- Nhóm các câu hỏi trắc nghiệm tự luận: Người trả lời sẽ được đưa ra các câu hỏi mở bằng cách trình bày về các quan điểm, ý nghĩa, phân tích cá nhân.
- Nhóm các câu hỏi trắc nghiệm khách quan: Với dạng này, việc của bạn là phải lựa chọn đáp án đúng hoặc trả lời ngắn gọn đúng với yêu cầu được đề ra. Một số dạng câu hỏi như: đơn lựa chọn, nhiều lựa chọn, câu ghép đôi, câu đúng sai,…
Ưu – nhược điểm của hình thức thi trắc nghiệm
Ưu điểm
- Ứng dụng công nghệ chấm thi trắc nghiệm: Với hình thức thi trắc nghiệm, chúng ta có thể áp dụng các phần mềm chấm thi trắc nghiệm tự động để giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà vẫn mang lại những kết quả chính xác nhất.
- Cập nhật kết quả thi sớm nhất: Việc chấm thi trên máy sẽ hỗ trợ mọi người cập nhật được kết quả nhanh chóng và sớm nhất. So với cách thi tự luận sẽ tốn thêm nhiều thời gian để phân tích, đối chiếu so sánh với đáp án có sẵn.
- Đáp án đồng nhất: Mỗi đề thi sẽ có những đáp án đồng nhất và được chấm theo tiêu chuẩn giống nhau. Vậy nên mọi người có thể an tâm về tính công bằng và kết quả chính xác khi hoàn thành bài thi, đánh giá đúng năng lực của cá nhân.
- Điểm thi được chia đều cho các câu: Trong một đề bài thi sẽ bao gồm rất nhiều các câu hỏi và điểm số mỗi câu sẽ được chia đều trên thang điểm chung. Vậy nên, người học có thể yên tâm để thực hiện bài thi, số điểm đạt được sẽ bằng số câu trả lời đúng nhân với trung bình một câu.
- Tạo đề thi dễ dàng: Hiện nay, có rất nhiều các phần mềm tạo câu hỏi trắc nghiệm online để hỗ trợ người dùng tiết kiệm thời gian và chi phí. Bạn có thể tham khảo nền tảng EduQuiz để tạo các bộ đề từ câu hỏi của mình, phân loại và đánh giá theo từng cấp độ khác nhau.
Nhược điểm
- Giảm khả năng tư duy của người học: Các câu hỏi trong bài thi trắc nghiệm thường có đáp án sẵn, vậy nên người học sẽ không cần tập trung vào việc trình bày và tư duy về cách giải giống như với hình thức thi tự luận. Từ đó, người học giảm tư duy và phụ thuộc vào các đáp án có sẵn.
- Không đánh giá năng lực của người thi một cách khách quan: Kết quả thi trắc nghiệm phụ thuộc, kiến thức của người học và thêm cả sự may mắn. Vậy nên việc đánh giá năng lực của người học không hoàn toàn là chính xác và có được sự phân hóa cấp độ rõ ràng.
- Nội dung kiến thức lớn: Hình thức thi trắc nghiệm thường không giới hạn các kiến thức cần học, vậy nên chúng ta thường phải bao quát rất nhiều nội dung khác nhau. Từ đó, người học không tập trung được những vấn đề chính, dễ gây sự nhầm lẫn trong quá trình học.
- Thời gian thi ngắn: So với hình thức thi tự luận thì thi trắc nghiệm có thời gian làm bài ngắn hơn. Việc này nhiều khi sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của người thi và quá trình phân bổ, kiểm soát thời gian không thật sự hiệu quả.
- Giáo viên lâu năm khó soạn đề: Hình thức này thường áp dụng các nền tảng tạo câu hỏi trắc nghiệm online. Vậy nên đối với giáo viên lâu năm sẽ tốn nhiều thời gian hơn trong việc tiếp cận với công nghệ thông tin và thu thập những đề thi hay trên các nền tảng mạng.
Mách bạn 7 mẹo làm bài thi trắc nghiệm đạt điểm cao
Đọc kỹ yêu cầu đề bài
Với hình thức thi trắc nghiệm, người ra đề thường đưa ra các đáp án gây nhiễu để học sinh bị nhầm lẫn. Vậy nên việc quan trọng đầu tiên bạn cần chú ý là đọc kỹ yêu cầu của đề bài. Bạn cần biết được câu hỏi muốn hướng đến vấn đề gì để không bị nhầm lẫn trong quá trình lựa chọn đáp án.
Gạch chân các từ khóa chính trong câu hỏi
Tiếp theo, với từng câu hỏi, bạn cần gạch chân các ý chính để xác định rõ được yêu cầu của đề bài. Việc này cũng giúp bạn không bị nhầm lẫn và bỏ lỡ bất kỳ câu hỏi nào. Bạn nên sử dụng bút có màu mực để gạch chân, giúp nổi bật hơn các ý trong bài.
Hoàn thành chính xác các câu dễ
Đề thi trắc nghiệm sẽ được phân chia theo các cấp độ từ dễ đến khó để phân hóa trình độ của học sinh. Đối với các câu dễ nằm trong khả năng giải quyết, bạn cần làm thật chính xác và không bị nhầm lẫn hay gặp sai sót nào.
Sử dụng phương pháp loại trừ
Phương pháp loại trừ được sử dụng khá phổ biến khi làm các bài thi trắc nghiệm. Do nếu bạn có thể xác định các đáp án sai thì đương nhiên đáp án còn lại chính là câu trả lời đúng.
Ví dụ như một câu hỏi với 4 đáp án mà 3 đáp án trong đó bạn thấy không phù hợp và chính xác thì ta có thể loại trừ cả 3. Nhờ phương pháp này, bạn có thể trả lời đúng nhiều câu hỏi mà bạn không chắc chắn về đáp án chính xác.
Phân bổ thời gian làm bài hợp lý
Thời gian để làm bài thi trắc nghiệm không quá dài, vậy nên chúng ta cần phân bổ thời gian làm bài sao cho hợp lý. Bạn cần phân chia thời lượng cho từng câu, không nên tốn quá nhiều thời gian cho những câu khó. Sau khi làm lần lượt từ đầu đến cuối mà vẫn còn thời gian, bạn hãy quay lại làm những câu khó chưa tìm ra đáp án.
Không bỏ trống các đáp án
Trong bài thi trắc nghiệm, chúng ta tuyệt đối không nên bỏ trống các đáp án. Do yếu tố may rủi đôi khi cũng giúp bạn mang lại những điểm số cao cho bài thi của mình. Khi gần hết thời gian thi, bạn vẫn chưa tìm ra được đáp án chính xác cho câu hỏi thì bạn hãy khoanh vào một đáp án nào đó, biết đâu đó sẽ là may mắn của bạn.
Rà soát lại bài
Bạn hãy dành ra 10 – 15 phút cuối giờ thi để kiểm tra và xem xét lại tất cả các câu hỏi. Điều này hỗ trợ chúng ta kịp thời sửa chữa một số sự nhầm lẫn không đáng có khi làm bài hoặc bỏ quên câu hỏi chưa điền đáp án. Nhiều bạn thường phân bổ thời gian không hợp lý và không kịp thực hiện việc rà soát lại kết quả dẫn đến những sự sai sót, tiếc nuối.
Xem chi tiết tại: 7 cách ôn thi trắc nghiệm hiệu quả, đạt điểm cao
So sánh 2 hình thức thi trắc nghiệm và tự luận
| Tiêu chí | Hình thức thi trắc nghiệm | Hình thức thi tự luận |
| Cách thực hiện | Lựa chọn đáp án có sẵn. | Diễn giải cách làm đúng, trình bày lại theo ngôn ngữ của bản thân. |
| Số lượng câu hỏi | Nhiều câu hỏi trong đề thi và cách trả lời ngắn gọn. | Ít câu hỏi nhưng mỗi cần cần trình bày bằng lý lẽ dài dòng. |
| Cách sử dụng thời gian | Thời gian để đọc và suy nghĩ đáp án. | Thời gian để suy nghĩ và cách diễn đạt, trình bày. |
| Cách chấm bài | Chấm bằng máy, công nghệ thông tin hỗ trợ. | Người ra đề tự chấm theo các tiêu chuẩn và đáp án sẵn có. |
| Chất lượng bài thi | Phụ thuộc vào kỹ năng người ra đề. | Phụ thuộc vào kỹ năng của người chấm bài. |
| Cách soạn đề | Dễ soạn đề nhưng khó chấm điểm. | Khó soạn đề nhưng dễ chấm điểm. |
| Kết quả đánh giá chất lượng | Hạn chế trong việc đánh giá năng lực người thi, giảm tư duy sáng tạo. | Đánh giá được rõ năng lực của từng người thi, rèn luyện khả năng viết và trình bày. |
| Phạm vi kiến thức | Phạm vi kiến thức rộng và bao quát. | Giới hạn các nội dung kiến thức chính. |
| Tính công bằng | Đảm bảo tính công bằng do được chấm chung theo các đáp án có sẵn. | Bị ảnh hưởng bởi yếu tố khách quan từ người chấm. |
Bài viết trên, chúng ta đã tìm được đáp án chính xác cho câu hỏi “Trắc nghiệm là gì?”. Hy vọng, bạn đã có thêm nhiều kiến thức áp dụng các mẹo làm bài thi trắc nghiệm đạt điểm cao hiệu quả nhé. Chúc bạn thành công!
Tìm hiểu thêm: 13 mẹo thi trắc nghiệm hiệu quả, chinh phục kiến thức