Lên đại học có rất nhiều những khác biệt với bậc THPT về môi trường, cách học, cách giảng dạy,… Vậy nên nhiều sinh viên còn khá bỡ ngỡ và chưa biết đến các phương pháp học tập tự chủ để đạt được hiệu quả cao. Bài viết sau đây, EduQuiz Blog sẽ giải đáp mọi thắc mắc cho bạn về phương pháp học tập tự chủ ở bậc đại học.
Học tập ở bậc đại học khác gì so với bậc THPT?
Cách giảng dạy
Ở THPT, giáo viên sẽ là người trực tiếp cung cấp kiến thức và hướng dẫn cách học tới học sinh sao cho phù hợp nhất. Nhưng lên tới bậc đại học, giảng viên sẽ chỉ đóng vai trò là cố vấn học tập, định hướng tới sinh viên tìm kiếm tài liệu, nghiên cứu, thảo luận,…
Cách học
Ở bậc đại học, sinh viên sẽ chủ yếu là tự học và tìm tòi kiến thức bên ngoài thông qua các phương pháp học tập tự chủ như: làm việc nhóm, thảo luận, thuyết trình,…
Bên cạnh đó, những giờ học trên giảng đường cũng vô cùng quan trọng. Sinh viên cần chú ý và tiếp thu những nội dung mà giảng viên truyền tải như tài liệu quan trọng hay những kiến thức mới không có trong giáo trình.
Số lượng môn học và khung kiến thức
Số lượng môn học và khung kiến thức ở bậc đại học là tương đối nhiều bao gồm môn đại cương và các môn chuyên ngành. Trong đó, mỗi một ngành lại có số lượng môn học khác nhau, nhiều sinh viên còn lựa chọn học song song 2 bằng cùng lúc nên áp lực học tập lại càng lớn.
Bởi vậy nên, chúng ta cần tìm hiểu rõ về các chương trình đào tạo của từng ngành để sắp xếp thời gian và có phương pháp học tập phù hợp.
Thời gian biểu của sinh viên
Thời gian biểu của sinh viên đại học thường rất linh động, một số trường cho phép bạn tự đăng ký và sắp xếp lịch học theo thời gian cá nhân. Bên cạnh đó, bạn còn có thêm các hoạt động vui chơi, tham gia câu lạc bộ hoặc đi làm thêm. Vậy nên hãy cân đối thời gian để tự chủ trong việc học, tránh làm kéo dài thời gian tốt nghiệp lâu hơn dự kiến.
Để thay đổi cách học hiệu quả, sinh viên cần chuẩn bị gì?
Thay đổi tinh thần và thái độ học tập
Nắm bắt tinh thần và thái độ tích cực khi mới lên đại học là rất quan trọng. Bạn cần có lòng kiên nhẫn, sẵn sàng đối mặt với thách thức và luôn luôn học hỏi những điều mới xung quanh để thích nghi với môi trường mới nhanh nhất.
Xác định mục tiêu học tập
Nhiều sinh viên còn bỡ ngỡ khi bước vào cánh cổng đại học do thay đổi môi trường, phương pháp học và cả cách giảng dạy. Vậy trước tiên để làm quen với cách học mới, bạn cần xác định mục tiêu học tập trong 4 năm đại học của mình là gì.
Bạn có thể chia nhỏ mục tiêu theo từng kỳ học để theo dõi và cập nhật kết quả thường xuyên. Tiếp theo đó, bạn cần đặt mục tiêu cho tương lai về những công việc và dự định sau này. Từ đó, chúng ta sẽ luôn cố gắng, phấn đấu để đạt được mục tiêu đã đề ra theo đúng kế hoạch.
Xây dựng thời gian biểu
Xây dựng thời gian biểu khi học đại học là một yếu tố quan trọng để tổ chức và tận dụng thời gian học tập một cách hiệu quả. Thời gian biểu cần xây dựng cụ thể, chi tiết theo từng môn học, các hoạt động vui chơi, giải trí trong ngày, trong tuần. Bạn hãy luôn theo sát kế hoạch và điều chỉnh nếu có sự thay đổi để phù hợp với thực tế.
3 phương pháp học tập tự chủ dành cho sinh viên Việt Nam
Ứng dụng tháp học tập
Mô hình tháp học tập là một phương pháp học tập tự chủ để cải thiện khả năng ghi nhớ và hiểu sâu về kiến thức cho sinh viên. Theo mô hình này, bạn sẽ nhớ được nhiều hơn khi bạn thực hành, thảo luận hoặc dạy lại cho người khác so với việc bạn chỉ nghe giảng, đọc sách, hoặc xem video.
Mô hình tháp học tập có 7 tầng, tương ứng với 7 phương pháp học tập khác nhau. Mỗi tầng có một tỷ lệ nhớ thông tin khác nhau, từ thấp đến cao. Các tầng trong mô hình tháp học tập là:
- Lecture – Bài giảng (5%): Đây là phương pháp học tập truyền thống, bạn sẽ nghe giảng viên trình bày kiến thức qua lời nói hoặc tài liệu. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin thấp nhất, chỉ khoảng 5%.
- Reading – Đọc (10%): Phương pháp học tập thông qua việc đọc sách, báo, tạp chí, hoặc các nguồn tài liệu khác. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin hơi cao hơn so với bài giảng, khoảng 10%.
- Audio Visual – Âm thanh, hình ảnh (20%): Phương pháp học tập thông qua việc xem các video, phim, hình ảnh, hoặc nghe các băng ghi âm, podcast, hoặc các nguồn âm thanh khác. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin cao hơn so với đọc, khoảng 20%.
- Demonstration – Thuyết trình (30%): Đây là phương pháp học tập thông qua việc thực hiện các thuyết trình, báo cáo, hoặc trình diễn các kỹ năng, kỹ thuật, hoặc sản phẩm. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin cao hơn so với âm thanh, hình ảnh, khoảng 30%.
- Group Discussion – Thảo luận nhóm (50%): Phương pháp học tập thông qua việc tham gia các nhóm thảo luận, trao đổi, hoặc hợp tác với người khác. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin cao hơn so với thuyết trình, khoảng 50%.
- Practiced By Doing – Thực hành (75%): Phương pháp học tập thông qua việc thực hành, tự trải nghiệm, hoặc áp dụng kiến thức vào thực tế. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin cao hơn so với thảo luận nhóm, khoảng 75%.
- Teaching Others – Dạy người khác (90%): Phương pháp học tập thông qua việc dạy lại cho người khác những gì mình đã học, hoặc giải thích, giải đáp các thắc mắc của người khác. Phương pháp này có tỷ lệ nhớ thông tin cao nhất, khoảng 90%.
Tự chủ trong phương pháp học cá nhân
Phương pháp nghe, xem kết hợp ghi chép hiệu quả
Khi học đại học, sinh viên cần có cách ghi chép bài hiệu quả kết hợp phương pháp nghe, xem slide bài giảng của giáo viên để đúc kết các kiến thức quan trọng. Phương pháp học tập tự chủ trong các giờ học mọi người có thể tham khảo như sau:
Chuẩn bị bài trước
Trước khi đến lớp, bạn nên chuẩn bị trước bài học, đọc giáo trình, tài liệu, hoặc xem video liên quan đến nội dung bài học. Bạn cũng nên ghi chú lại những điểm quan trọng, những câu hỏi, hoặc những vấn đề mình chưa hiểu để có thể theo dõi và hỏi giảng viên khi cần thiết.
Chọn vị trí ngồi phù hợp
Trong lớp, bạn nên chọn một vị trí ngồi thuận lợi để nghe và nhìn rõ giảng viên và bảng. Bạn nên mang theo sổ ghi chép hoặc máy tính xách tay để ghi chép bài giảng. Bạn có thể áp dụng phương pháp Cornell Notes để ghi chép hiệu quả.
Kiểm tra lại sổ ghi chép
Sau khi nghe xong một phần bài giảng, bạn nên xem lại sổ ghi chép của mình, kiểm tra xem có bỏ sót hay sai sót gì không. Nếu có thắc mắc gì, bạn nên hỏi giảng viên ngay lập tức hoặc ghi lại để hỏi sau khi kết thúc buổi học. và bổ sung thêm những thông tin cần thiết.
Phương pháp tự học
Tự học là phương pháp học tập tự chủ hiệu quả và cần áp dụng với bậc đại học. Tự học là việc bạn chủ động tìm tòi nghiên cứu, thu nhặt các kiến thức từ sách vở hoặc các phương tiện internet. Điều này giúp bạn có nền tảng kiến thức tốt , tự chủ trong việc sắp xếp lịch học, ôn bài, thi hết môn hiệu quả.
Tự học cũng cần phải có quá trình trau dồi và rèn luyện để mang lại kết quả cao. Sinh viên cần lên kế hoạch học tập cụ thể, phù hợp và luôn chủ động thực hiện các nhiệm vụ học tập cá nhân.
Xem thêm: Phương pháp tự học hiệu quả tại nhà
Phương pháp thuyết trình
Thuyết trình là một phương pháp học tập tự chủ cần thiết với sinh viên để nâng cao khả năng tự tin và vốn kiến thức của mình. Để có thể thuyết trình thành công, sinh viên cần có những tìm hiểu chuyên sâu về chủ đề, hiểu bản chất của nó để có thể tự tin truyền tải toàn bộ kiến thức đến cho mọi người.
Nhiều sinh viên lựa chọn cách học vẹt các nội dung để lên thuyết trình, tuy nhiên như vậy bạn sẽ không đúc kết lại được kiến thức nào. Bên cạnh đó, nếu trong lúc thuyết trình bạn bị quên mất một nội dung thì sẽ rất khó để tiếp tục vì không hiểu được bản chất của nó.
Tự chủ trong khi làm việc nhóm
Học nhóm là một hình thức học tập rất hiệu quả để nâng cao kiến thức và cải thiện kết quả học tập. Đây là phương pháp học tập tự chủ phổ biến khi lên đại học, bạn sẽ phải tham gia vào rất nhiều nhóm học tập khác nhau, mỗi nhóm sẽ mang lại cho bạn những trải nghiệm và bài học bổ ích.
Một nhóm thường có từ 4 – 7 thành viên có chung mục tiêu học tập hoặc chung yêu cầu hoàn thành các bài học trên lớp. Mọi người sẽ cùng nhau đưa ra các quan điểm, ý kiến để tham khảo và học hỏi lẫn nhau. Nhờ đó kích thích khả năng tư duy sáng tạo của cá nhân để đóng góp cho nhóm.
6 kỹ năng giúp sinh viên học tốt ở bậc đại học
Kỹ năng học tập trên lớp
Trên lớp học, bạn cần tập trung nghe giảng từ thầy cô để có thêm nhiều thông tin và kiến thức bổ ích. Tuy nhiên, việc nghe giảng hiệu quả cũng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan như: cách giảng dạy, vị trí chỗ ngồi, nội dung bài học,… Vậy nên bạn cần tự rèn luyện bản thân thường xuyên để có thể học tập tốt trong mọi hoàn cảnh.
Bên cạnh đó, việc ghi chép bài trên lớp cũng giúp bạn học tập hiệu quả hơn. Không nhất thiết phải ghi đầy đủ những gì thầy cô nói, bạn phải biết chắt lọc thông tin và ghi những nội dung chính vào vở để tiện ôn tập và làm bài kiểm tra.
Xem thêm: Phương pháp ghi chép thông minh
Kỹ năng học tại nhà
Khi ở nhà, bạn cần lựa chọn một không gian yên tĩnh, tránh bị làm phiền để tập trung cao độ hơn. Việc lựa chọn thời gian học tập cố định theo thời gian biểu sẽ tạo cho bạn thói quen tốt mỗi ngày. Nếu có những nội dung khó hiểu, bạn có thể tìm kiếm thông tin trên Internet hoặc ghi chú lại để hỏi thầy cô trong những giờ học sau.
Khả năng ghi nhớ tốt
Việc ghi nhớ bài học tốt đến từ nhiều yếu tố khác nhau, có thể bạn là người nắm bắt thông tin rất nhanh, nhớ những kiến thức quan trọng chỉ sau ít lần đọc. Tuy nhiên, có nhiều bạn rất khó khăn trong việc ghi nhớ.
Vậy bí quyết đơn giản là bạn hãy đọc và rèn luyện nó mỗi ngày. Sự lặp đi lặp lại các nội dung sẽ giúp bạn ghi nhớ hiệu quả và dài hạn hơn. Hoặc bạn cũng có thể tham gia các nhóm học tập để cùng nhau chia sẻ kiến thức và thảo luận bài học.
Kỹ năng đọc sách
Học đại học luôn gắn liền với những cuốn giáo trình dày và nhiều nội dung kiến thức. Vậy trang bị kỹ năng đọc sách cho cá nhân là điều vô cùng quan trọng. Trong một cuốn sách, bạn cần chia nhỏ các nội dung, chọn lượng kiến thức phù hợp để đọc mỗi ngày. Nếu có chỗ nào không hiểu bạn hãy tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác để hiểu kỹ về bản chất vấn đề.
Kỹ năng giải toả căng thẳng
Với khối lượng kiến thức lớn, các sinh viên đại học không thể tránh khỏi những giai đoạn gặp căng thẳng và áp lực. Ngoài học tập, chúng ta hãy kết hợp thêm các hoạt động vui chơi giải trí khác để thư giãn đầu óc và cân bằng cuộc sống.
Kỹ năng chuẩn bị và làm bài kiểm tra
Để chuẩn bị tốt cho một bài kiểm tra bạn cần xác định nội dung ôn thi, chăm làm bài tập thực hành, tổng hợp các kiến thức cũ và ôn luyện khoa học. Những ngày trước buổi thi, chúng ta đều cần học lại bài cũ một cách nhuần nhuyễn, nội dung nào không biết cần tìm hiểu lại ngay để tránh bỏ dở bài thi.
Đặc biệt, buổi tối cuối ngày thi bạn không cần phải ôn nặng kiến thức, hãy cho bản thân nghỉ ngơi sớm để có đầu óc tỉnh táo nhất. Bạn hãy làm bài thi một cách tự tin và không bỏ trống bất kỳ một câu hỏi nào để có kết quả cao nhất.
Trên đây là một số phương pháp học tập tự chủ ở bậc đại học dành cho sinh viên. Hy vọng bạn có thể tham khảo các thông tin này và lựa chọn phương pháp học phù hợp với bản thân mình nhé!