Hiện nay, phương pháp dạy học theo góc đang dần trở nên phổ biến trong giáo dục. Bởi nó mang lại sự hứng thú và hưởng ứng của cả giáo viên và học sinh, giúp nâng cao chất lượng học tập. Bài viết sau đây, hãy cùng EduQuiz Blog tìm hiểu kỹ hơn về phương pháp dạy học theo góc hiện nay.
Dạy học theo góc là gì?
Phương pháp dạy học theo góc là việc chia nhỏ các nhóm học sinh trong lớp học thành nhiều góc khác nhau, mỗi góc đảm nhận một hoạt động, nhiệm vụ riêng. Với mỗi góc học tập, học sinh sẽ được thỏa sức sáng tạo và khuyến khích sự phát triển cá nhân. Mục đích chính của phương pháp dạy học theo góc là hướng đến các hoạt động thực hành, thực tiễn từ các lý thuyết được học.
Ưu – nhược điểm của phương pháp dạy học theo góc
Ưu điểm
- Tăng cường sự tham gia: Với nhiều nhiệm vụ trong lớp học, mỗi học sinh sẽ có thể lựa chọn góc học yêu thích và được phát huy khả năng, sự sáng tạo. Từ đó, học sinh sẽ tích cực tham gia để nâng cao hiệu quả của việc dạy và học.
- Hiểu kiến thức sâu và bền vững: Học sinh sẽ được tiếp xúc với nhiều công cụ, phương tiện học tập mới, được thực hành nhiều hơn. Từ đó, mọi người có thể nắm chắc các kiến thức và ghi nhớ bài tốt hơn.
- Nâng cao khả năng làm việc độc lập: Trong quá trình học tập, người học được tự lập và tư duy sáng tạo, giải quyết các vấn đề gặp phải.
- Đa dạng hóa các nội dung học tập: Với các nội dung học tập được chia nhỏ theo nhiều lĩnh vực khác nhau nên học sinh có thể chọn lựa đúng với sở thích của mình để phát huy năng lực cá nhân,
Nhược điểm
- Đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng của giáo viên: Giáo viên phải tìm kiếm, sắp xếp và bố trí các nguồn tài liệu, phương tiện, đồ dùng cho từng góc, cũng như thiết kế các nhiệm vụ, hoạt động hấp dẫn và phù hợp với nội dung bài học .
- Đòi hỏi sự quản lý và điều hành linh hoạt của giáo viên: Giáo viên phải theo dõi, hướng dẫn và đánh giá các hoạt động của học sinh ở các góc khác nhau, cũng như điều chỉnh thời gian, không gian với nhóm học sinh cho phù hợp .
- Có thể gây ra sự xao nhãng, náo động và mất tập trung của học sinh: Học sinh có thể bị sao nhãng bởi các hoạt động ở các góc khác, hoặc bị cuốn vào các trò chơi không liên quan đến bài học. Hơn nữa, việc di chuyển qua lại giữa các góc có thể gây ra tiếng ồn và mất trật tự trong lớp học.
Xem thêm: Các phương pháp giảng giải được ứng dụng phổ biến hiện nay
Các giai đoạn thực hiện phương pháp dạy học theo góc
Giai đoạn chuẩn bị
Ở bước 1 của giai đoạn này, giáo viên cần xác định được những yếu tố, công cụ cần thiết để thực hiện phương pháp dạy học theo góc. Tuy nhiên không phải bộ môn nào cũng có thể áp dụng phương pháp học tập này. Ngoài ra, không gian phòng học cần có diện tích đủ lớn để tổ chức đầy đủ các hoạt động, học sinh có khả năng tư duy độc lập và chủ động tích cực trong công việc.
Ví dụ: Giáo viên sẽ chuẩn bị phòng học bộ môn đủ diện tích với số lượng học sinh tham gia, các dụng cụ cần thiết như: bảng, giấy, bút, sáp màu, công cụ điện tử,…
Bước 2 trong giai đoạn chuẩn bị, giáo viên cần có những chuẩn bị chi tiết như sau:
- Mục tiêu bài học: Cung cấp đầy đủ các kiến thức cần thiết, hỗ trợ học sinh thực hiện các hoạt động làm việc độc lập, áp dụng kiến thức vào thực tế.
- Các phương pháp dạy học: Giáo viên cần kết hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau để củng cố cách giảng dạy hiệu quả như: phương pháp học nhóm, phương pháp giải quyết vấn đề,…
- Thiết bị, phương tiện dạy học: Vật dụng, thiết bị, tài liệu, phương tiện truyền thông… được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động học tập của học sinh ở các góc khác nhau trong lớp học. Các thiết bị, phương tiện này phải phù hợp với nội dung bài học, nhiệm vụ và hoạt động cụ thể ở mỗi góc.
Ví dụ: Giáo viên sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm để áp dụng cho học sinh. Chúng ta cần chuẩn bị các bài học và nhiệm vụ cụ thể và chia đều học sinh vào các góc. Mỗi góc sẽ có những hoạt động khác nhau, thành viên trong nhóm sẽ hỗ trợ tương tác, sử dụng các vật liệu sẵn có để hoàn thành nhiệm vụ.
Giới thiệu bài học
Bước 1 trong giai đoạn này là sự chuẩn bị trước khi bắt đầu buổi học, giáo viên cần giới thiệu về bài học sắp tới và từng hoạt động trong góc, vai trò, nhiệm vụ để học sinh nắm được. Với mỗi góc học tập. giáo viên cũng cần bố trí thời gian các nhiệm vụ phù hợp để học sinh luân chuyển lẫn nhau.
Bước 2, học sinh có thể lựa chọn làm việc cá nhân hoặc làm việc theo từng nhóm nhỏ. Giáo viên sẽ cân đối thời gian để quan sát và hỗ trợ các nhóm học sinh mỗi khi gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.
Bước cuối cùng trong phương pháp dạy học theo góc là quá trình tự kiểm tra và đánh giá của giáo viên để rút kinh nghiệm và những lần sau. Giáo viên có thể đưa ra những lời khen ngợi và động viên học sinh để phát huy khả năng sáng tạo và nâng cao tinh thần học tập.
Một ví dụ về phương pháp dạy học theo góc dạy học theo góc là bài học “Thực vật xanh” trong môn Khoa học lớp 4. Mục tiêu của bài học là để học sinh hiểu được vai trò của thực vật xanh trong tự nhiên và cuộc sống, biết cách bảo vệ và trồng cây xanh. Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh học theo 4 góc sau:
- Góc khám phá: Học sinh được tìm hiểu về nhiều loại cây xanh khác nhau, quan sát các đặc điểm, cấu tạo,…
- Góc thực hành: Học sinh sẽ được cung cấp dụng cụ để trồng cây xanh.
- Góc sáng tạo: Học sinh sẽ được tự phát triển và sáng tạo một số các sản phẩm từ cây xanh bằng cách trang trí hoặc thiết kế.
- Góc trình bày: Thông qua việc thực hành, học sinh sẽ trình bày về các nội dung học được theo từng góc, nêu lên quan điểm và bài học rút ra.
Những điểm cần lưu ý khi thực hiện dạy học theo góc
Chọn nội dung bài học phù hợp
Không phải bài học nào cũng có thể tổ chức cho học sinh học theo góc có hiệu quả. Tùy vào tính chất của từng môn học theo chủ đề phù hợp, nhiều hướng tiếp cận kiến thức khác nhau mới nên sử dụng phương pháp dạy học theo góc.
Thiết kế nhiệm vụ và hoạt động ở mỗi góc
Giáo viên cần thiết kế nhiệm vụ và hoạt động ở mỗi góc sao cho phù hợp với mục tiêu bài học, khả năng và sở thích của học sinh. Mỗi nhiệm vụ cần có sự đa dạng và mang tính thực tiễn để học sinh tự do sáng tạo và tăng khả năng tương tác.
Chuẩn bị thiết bị, phương tiện, đồ dùng
Với phương pháp dạy học theo góc, giáo viên sẽ chuẩn bị đầy đủ các thiết bị, phương tiện, đồ dùng cần thiết cho các hoạt động ở mỗi góc. Các phương tiện cần được sắp xếp trong các vị trí gọn gàng, phù hợp để học sinh tiện thực hiện.
Sắp xếp không gian lớp học
Không gian lớp học được bố trí gọn gàng vừa đủ cho các góc/khu vực học tập riêng biệt. Mỗi góc đều được đặt tên rõ ràng và có biểu tượng minh họa để học sinh tránh bị nhầm lẫn.
Giới thiệu bài học rõ ràng
Vì mỗi góc sẽ là các hoạt động và nhiệm vụ khác nhau nên giáo viên cần giới thiệu bài học rõ ràng và cụ thể cho từng góc. Học sinh sẽ lựa chọn góc học theo sở thích của mình hoặc nhận sự phân công từ giáo viên để thực hiện nhiệm vụ.
Quản lý, điều hành các hoạt động tại mỗi góc
Lớp học sẽ được chia thành nhiều góc khác nhau nên giáo viên cần có sự quản lý và điều hành các nhóm phù hợp. Chúng ta hạn chế sự mất tập trung, ồn ào và lộn xộn trong quá trình học tập của học sinh.
Tổng kết và nhận xét bài học
Sau mỗi bài giảng, giáo viên sẽ tổng kết lại các góc học tập ngày hôm nay, nhận xét về những bài học đạt được. Từ đó, cả giáo viên và học sinh đều có kinh nghiệm cho những lần học tiếp theo.
Bài viết trên, EduQuiz đã giới thiệu đến bạn phương pháp dạy học theo góc rất sáng tạo và hiệu quả. Hy vọng, các bạn có thể áp dụng thành công để đạt được kết quả học tập tốt nhất nhé!
Xem thêm: 10 phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học hiện nay